Το τετράμηνο κλείσιμο του αεροδρομίου «Όμηρος» δεν αποτελεί απλώς ένα συγκοινωνιακό πρόβλημα. Είναι μια απόφαση που αγγίζει την καθημερινότητα, την οικονομία, την κοινωνική συνοχή, αλλά πάνω απ’ όλα την ασφάλεια και την υγεία των κατοίκων της Χίου.
Και όσο πλησιάζει η 15η Νοεμβρίου 2026, ένα ερώτημα γίνεται ολοένα πιο πιεστικό: τι θα συμβεί εάν, μέσα σε αυτούς τους τέσσερις μήνες, ένας άνθρωπος χρειαστεί άμεση αεροδιακομιδή στην Αθήνα;
Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας έχει ανακοινώσει την αναστολή λειτουργίας του διαδρόμου προσγείωσης και απογείωσης του αεροδρομίου από το βράδυ της 15ης Νοεμβρίου έως τις 15 Μαρτίου 2027, προκειμένου να προχωρήσουν οι εργασίες επέκτασης και αναβάθμισης των υποδομών.
Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση, κατά τη διάρκεια των εργασιών θα μπορούν να πραγματοποιούνται επείγουσες πτήσεις, μεταξύ άλλων και αεροδιακομιδές, με ελικόπτερα, τα οποία θα προσγειώνονται και θα απογειώνονται από το δάπεδο στάθμευσης.
Η πρόβλεψη αυτή, ωστόσο, δεν αρκεί από μόνη της για να καθησυχάσει μια ολόκληρη κοινωνία.
Γιατί άλλο είναι να αναφέρεται σε μια ανακοίνωση ότι θα υπάρχει δυνατότητα αεροδιακομιδής με ελικόπτερο και άλλο να υπάρχει ένα πλήρως οργανωμένο, επιχειρησιακά δοκιμασμένο και άμεσα διαθέσιμο σύστημα που θα μπορεί να ανταποκριθεί σε κάθε σοβαρό περιστατικό.
Η υγεία δεν μπορεί να περιμένει το επόμενο πλοίο
Ας υποθέσουμε ότι ένα βράδυ στη Χίο σημειώνεται ένα σοβαρό τροχαίο ατύχημα. Ένας τραυματίας φτάνει στο Νοσοκομείο Χίου με βαριές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις ή σοβαρά εσωτερικά τραύματα. Οι γιατροί κρίνουν ότι χρειάζεται άμεση μεταφορά σε εξειδικευμένο νοσοκομείο της Αθήνας, όπου υπάρχουν οι κατάλληλες μονάδες και ο απαραίτητος εξοπλισμός. Το αεροδρόμιο είναι κλειστό.
Τι ακριβώς συμβαίνει τότε;
Θα υπάρχει διαθέσιμο ελικόπτερο;
Θα μπορεί να μεταφέρει τον ασθενή με ασφάλεια και με τον κατάλληλο ιατρικό εξοπλισμό;
Θα υπάρχει πλήρωμα και υγειονομικό προσωπικό σε ετοιμότητα;
Θα μπορούν να πραγματοποιηθούν πτήσεις μέσα στη νύχτα ή υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες;
Και, κυρίως, πόσος χρόνος θα χρειαστεί μέχρι να ξεκινήσει η διακομιδή;
Τα ερωτήματα δεν είναι θεωρητικά ούτε αποτελούν υπερβολική κινδυνολογία. Είναι πραγματικές
ανησυχίες που μπορεί να έχει κάθε κάτοικος ενός νησιού που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις μεταφορές προς τα μεγάλα αστικά κέντρα για την αντιμετώπιση σοβαρών περιστατικών υγείας.
Ένα βαρύ εγκεφαλικό επεισόδιο, ένα οξύ καρδιολογικό περιστατικό, ένα σοβαρό τροχαίο, ένα παιδί που χρειάζεται εξειδικευμένη νοσηλεία ή ένας ασθενής που πρέπει να υποβληθεί άμεσα σε επέμβαση δεν μπορούν να περιμένουν μέχρι το επόμενο ακτοπλοϊκό δρομολόγιο. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο χρόνος είναι καθοριστικός. Η διαφορά ανάμεσα στην έγκαιρη και την καθυστερημένη μεταφορά μπορεί να επηρεάσει την ίδια την έκβαση της υγείας ενός ανθρώπου.
Επιπλέον, η Χίος δεν αντιμετωπίζει μόνο τα έκτακτα περιστατικά. Υπάρχουν ασθενείς που χρειάζονται τακτικές μετακινήσεις στην Αθήνα για χημειοθεραπείες, ακτινοθεραπείες, εξειδικευμένες εξετάσεις, επεμβάσεις και επανελέγχους. Υπάρχουν ηλικιωμένοι, άνθρωποι με αναπηρία και οικογένειες που πρέπει να συνοδεύουν παιδιά για ιατρικές ανάγκες. Για όλους αυτούς, η απουσία της αεροπορικής σύνδεσης σημαίνει περισσότερη ταλαιπωρία, επιπλέον έξοδα και μεγαλύτερη αβεβαιότητα.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι και το γεγονός ότι η περίοδος του κλεισίματος συμπίπτει με τους χειμερινούς μήνες, όταν οι καιρικές συνθήκες στο Αιγαίο μπορούν να δυσκολέψουν σημαντικά τις
θαλάσσιες μετακινήσεις. Το πλοίο αποτελεί αναγκαία εναλλακτική συγκοινωνία, όχι όμως πάντα ισοδύναμη λύση για έναν άνθρωπο που χρειάζεται άμεση νοσοκομειακή περίθαλψη στην πρωτεύουσα.
Η πρόσφατη δημόσια συζήτηση ανέδειξε ακριβώς αυτές τις ανησυχίες. Μάλιστα, εκπρόσωπος των εργαζομένων στο Νοσοκομείο Χίου εξέφρασε την αγωνία για το ενδεχόμενο να αναζητηθούν ακόμη και λύσεις μεταφοράς ασθενών μέσω Τουρκίας, εάν δεν εξασφαλιστούν οι αναγκαίες δυνατότητες από την ελληνική πολιτεία.
Οι διαβεβαιώσεις και οι πραγματικές εγγυήσεις
Στη συνάντηση της 4ης Νοεμβρίου στην Αθήνα, υπό τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, το ζήτημα της υγειονομικής κάλυψης βρέθηκε στο επίκεντρο. Υπήρξε επικοινωνία με τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, ο οποίος, σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν, διαβεβαίωσε ότι θα υπάρξει μέριμνα για τις αναγκαίες διακομιδές ασθενών και εξετάστηκε η ενίσχυση των δυνατοτήτων του ΕΚΑΒ.
Αυτές οι διαβεβαιώσεις είναι σημαντικές. Όμως οι κάτοικοι δικαιούνται να γνωρίζουν περισσότερα από μια γενική υπόσχεση.
Χρειάζεται να παρουσιαστεί συγκεκριμένο σχέδιο έκτακτης υγειονομικής ανάγκης.
Ποια ελικόπτερα θα είναι διαθέσιμα;
Από ποια βάση θα επιχειρούν;
Σε πόσο χρόνο θα μπορούν να φτάσουν στη Χίο;
Θα υπάρχει δυνατότητα μεταφοράς ασθενών που χρειάζονται συνεχή υποστήριξη;
Ποιος θα αναλαμβάνει τον συντονισμό μεταξύ Νοσοκομείου, ΕΚΑΒ, Πολεμικής Αεροπορίας και άλλων
αρμόδιων υπηρεσιών;
Και υπάρχει ακόμη ένα κρίσιμο ζήτημα: η δυνατότητα πτήσης δεν σημαίνει απαραίτητα και εγγυημένη δυνατότητα διακομιδής. Τα ελικόπτερα επηρεάζονται από τις καιρικές συνθήκες, την ορατότητα, την απόσταση και τις επιχειρησιακές δυνατότητες κάθε μέσου. Επομένως, πρέπει να υπάρχει εναλλακτικό σχέδιο για τις περιπτώσεις που μια αεροδιακομιδή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί.
Στο πλαίσιο των συζητήσεων εξετάστηκε η ενίσχυση της ακτοπλοϊκής σύνδεσης. Σύμφωνα με τις τελευταίες ανακοινώσεις, προβλέπονται τρία επιπλέον εβδομαδιαία δρομολόγια υψηλής ταχύτητας από Λαύριο ή Ραφήνα, από την 1η Δεκεμβρίου, τα οποία θα προστεθούν στα έξι υφιστάμενα εβδομαδιαία δρομολόγια. Η εφαρμογή τους, ωστόσο, προϋποθέτει την εξασφάλιση χρηματοδότησης και την ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών.
Πρόκειται για μια θετική εξέλιξη, εφόσον υλοποιηθεί. Ωστόσο, δεν πρέπει να δημιουργείται η εντύπωση ότι περισσότερα πλοία λύνουν αυτομάτως το πρόβλημα της υγειονομικής απομόνωσης.
Ένα πλοίο μπορεί να διευκολύνει τις προγραμματισμένες μετακινήσεις, να εξυπηρετήσει εργαζομένους, φοιτητές και οικογένειες. Δεν μπορεί όμως να υποκαταστήσει ένα αεροσκάφος ή ένα κατάλληλα εξοπλισμένο ελικόπτερο όταν ένας ασθενής χρειάζεται επείγουσα μεταφορά σε εξειδικευμένο νοσοκομείο.
Απαιτείται, λοιπόν, σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στις συγκοινωνιακές διευκολύνσεις και στην επείγουσα υγειονομική κάλυψη. Η δεύτερη πρέπει να αποτελεί ξεχωριστή προτεραιότητα, με συγκεκριμένες δεσμεύσεις και όχι απλώς μέρος ενός γενικότερου σχεδιασμού.
Έργα απαραίτητα, αλλά με ευθύνη απέναντι στην κοινωνία
Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την ανάγκη αναβάθμισης του αεροδρομίου της Χίου. Η επέκταση του διαδρόμου, η βελτίωση των υποδομών και η δυνατότητα εξυπηρέτησης μεγαλύτερων αεροσκαφών αποτελούν σημαντικές παρεμβάσεις για το μέλλον του νησιού.
Ωστόσο, η ανάπτυξη δεν μπορεί να σχεδιάζεται αποκομμένη από τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων. Η ολοκλήρωση ενός τεχνικού έργου δεν πρέπει να αφήνει πίσω της αναπάντητα ερωτήματα για την ασφάλεια των κατοίκων.
Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλούν οι επιφυλάξεις που έχουν διατυπωθεί για την τήρηση του χρονοδιαγράμματος. Ο περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Κώστας Μουτζούρης εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο οι εργασίες θα ολοκληρωθούν στον προβλεπόμενο χρόνο, ενώ έθεσε και την ανάγκη να πραγματοποιηθεί δοκιμαστική αεροδιακομιδή με ελικόπτερο, ώστε να διαπιστωθεί στην πράξη η επιχειρησιακή δυνατότητα εξυπηρέτησης επειγόντων περιστατικών.
Αυτό ακριβώς είναι που πρέπει να γίνει πριν η Χίος βρεθεί αντιμέτωπη με την τετράμηνη διακοπή της αεροπορικής σύνδεσης. Να δοκιμαστούν οι εναλλακτικές λύσεις, να διαπιστωθούν οι αδυναμίες και να δοθούν απαντήσεις σε κάθε πιθανό σενάριο έκτακτης ανάγκης.
Γιατί η πραγματική δοκιμασία δεν θα είναι μια συνηθισμένη ημέρα με καλό καιρό και ομαλή ακτοπλοϊκή σύνδεση. Θα είναι εκείνη η νύχτα που ένας άνθρωπος θα κινδυνεύει και η μεταφορά του θα πρέπει να γίνει χωρίς καθυστέρηση.
Οι Χιώτες δεν ζητούν να σταματήσουν τα έργα. Ζητούν να μη βρεθούν αντιμέτωποι με μια κατάσταση στην οποία η πρόσβαση στην απαραίτητη ιατρική περίθαλψη θα εξαρτάται από την τύχη, τον καιρό ή τη διαθεσιμότητα ενός μέσου μεταφοράς.
Η κυβέρνηση, το υπουργείο Υγείας, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και οι αρμόδιες υπηρεσίες οφείλουν να παρουσιάσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που θα καλύπτει κάθε ενδεχόμενο, από ένα σοβαρό τροχαίο μέχρι ένα αιφνίδιο καρδιολογικό ή νευρολογικό περιστατικό.
Γιατί τελικά, το σημαντικότερο ερώτημα δεν είναι μόνο πότε θα ανοίξει ξανά το αεροδρόμιο της Χίου, αλλά τι θα συμβεί μέχρι τότε, εάν κάποιος από τους κατοίκους του νησιού χρειαστεί να σωθεί.
Η Χίος μπορεί να περιμένει την ολοκλήρωση ενός έργου. Ένας άνθρωπος που κινδυνεύει, όμως, δεν μπορεί να περιμένει.
